Аннотация

Педагогикалык билим берүү системасындагы заманбап талаптар келечектеги мугалимдердин лингводидактикалык компетенттүүлүгүн калыптандырууга инновациялык ыкмаларды киргизүүнү талап кылат. Бул макаланын максаты интеграцияланган билим берүү технологияларынын негизинде лингводидактикалык компетенцияны калыптандыруу процессинде дисциплиналар аралык интеграциянын өзгөчөлүктөрүн жана потенциалын аныктоо болгон. Иште илимий адабияттарды теориялык талдоо, салыштыруу, айкалыштыруу, синтездөө, системалаштыруу ыкмалары, ошондой эле эмпирикалык ыкмалар, анын ичинде байкоо, анкета, тестирлөө, сурамжылоо, интервью жана педагогикалык эксперимент колдонулган. Изилдөөнүн жыйынтыгы боюнча мугалимдерди даярдоодогу дисциплиналар аралык интеграциянын мазмундук аспектилери аныкталган. Тил менен кесиптик билимди интеграциялоонун эффективдүү каражаты катары CLIL (Content and Language Integrated Learning) технологиясынын мүмкүнчүлүктөрү талдоого алынган. Ж. Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинде жүргүзүлгөн эксперименталдык изилдөө эксперименталдык топтун лингводидактикалык компетенттүүлүгүнүн көрсөткүчтөрүнүн кыйла жакшырганын көрсөттү. Ошентип, эгерде экспериментке чейин студенттердин 10 %ы жогорку деңгээлдеги компетенттүүлүгүн көрсөтсө, CLIL программасын ишке киргизгенден кийин бул көрсөткүч 70 %га өскөн. Ошол эле учурда компетенттүүлүк деңгээли төмөн студенттердин үлүшү 60 %дан 0 %га чейин төмөндөгөн. Контролдук топто мындай олуттуу өзгөрүүлөр байкалган эмес. CLILди колдонуу студенттердин критикалык ой жүгүртүүсүн, тилин жана коммуникациялык көндүмдөрүн өнүктүрүүгө, ошондой эле алардын маданияттар аралык компетенттүүлүгүн бекемдөөгө өбөлгө түзөрү аныкталган. Дисциплиналар аралык интеграция окуу материалын тереңирээк өздөштүрүүгө, окуучулардын таанып билүү активдүүлүгүн активдештирүүгө жана алардын окууга болгон кызыгуусун арттырууга шарт түзөт. Изилдөөнүн практикалык мааниси, алынган натыйжалар келечектеги мугалимдердин лингводидактикалык компетенттүүлүгүн эффективдүү өнүктүрүү максатында жогорку окуу жайларында комплекстүү окуу курстарын жана методикалык материалдарды иштеп чыгууда колдонууга мүмкүнчулүк берет

Негизги сөздөр

педагогикалык билим берүү; интеграцияланган билим берүү технологиялары; CLIL; тилдик билим берүү; кесиптик даярдык; критикалык ой жүгүртүү; коммуникативдик жөндөмдөр

Колдонулган булактар

  1. Assanova, A., Solovyova, N., Segizbayeva, K., Evdokimova, O., & Radchenko, T. (2024). The formation of the discursive competence of future CLIL teacher: Components aspect. Scientific Herald of Uzhhorod University. Series “Physics”, 55, 1101-1112. doi: 10.54919/physics/55.2024.110ht1.
  2. Blázquez, M., Santos, J., Carro, G., Diaz, G., Castro, M., Latorre, M., Plaza, I., & Arcega, F. (2013). Teaching technology with CLIL methodology: A case study. In IEEE global engineering education conference (EDUCON) (pp. 581-590). Berlin: IEEE. doi: 10.1109/EduCon.2013.6530164.
  3. Coyle, D. (2007). Content and language integrated learning: Towards a connected research agenda for CLIL pedagogies. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 10(5), 543-562. doi: 10.2167/beb459.0.
  4. Dack, T.M.F., Argudo, J., & Abad, M. (2020). Language and teaching methodology features of CLIL in university classrooms: A research synthesis. Colombian Applied Linguistics Journal, 22(1), 40-54. doi: 10.14483/22487085.13878.
  5. Dzusova, B.T., & Slanova, M.A. (2021). Formation of language and linguistic competencies of students-future teachers in the context of bilingualism. CITISE, 2, 138-144. doi: 10.15350/2409-7616.2021.2.13.
  6. Golovchun, A. (2021). Research skills development of future foreign language teachers through project-based learning. Bulletin of KazNPU named after Abai. Series “Philology”, 2(76), 94-100. doi: 10.51889/2021-2.1728-7804.12.
  7. Ibragimova, E.K., & Medzhitova, Z.S. (2019). Interdisciplinary connections of language cycle lessons as a factor in the development of bilingual auditive skills. Language and Text, 6(1), 70-74. doi: 10.17759/langt.2019060112.
  8. Igolkina, M.I., & Yazynina, V.S. (2024). The role of interdisciplinary connections in teaching a foreign language in a non-linguistic university. Bulletin of Humanitarian Education of Bauman Moscow State Technical University, 1(105). doi: 10.18698/2306-8477-2024-1-893.
  9. Jiang, P., Akhter, S., Azizi, Z., Gheisari, A., & Kumar, T. (2022). Exploring the role of content and language integrated learning approach in developing transversal skills in university students with respect to the mediating role of emotional intelligence. Frontiers in Psychology, 13, article number 988494. doi: 10.3389/fpsyg.2022.988494.
  10. Kartashova, L.A., & Plish, I.V. (2020). Digital agenda for the development of education: Focus on the formation of digital competencies. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series “Pedagogy and Psychology”, 6(1), 157-165. doi: 10.52534/msu-pp.6(1).2020.157-165.
  11. Kazazoglu, S. (2025). Environmental education through eco-literacy: Integrating sustainability into English language teaching. Sustainability, 17(5), article number 2156. doi: 10.3390/su17052156.
  12. Khalyapina, L.P. (2017). Interdisciplinary coordination in the system of professionally oriented teaching of foreign languages in the university. Bulletin of the Perm National Research Polytechnic University. Problems of Linguistics and Pedagogy, 2, 149-157. doi: 10.15593/2224-9389/2017.2.15.
  13. Marsh, D. (2012). Content and Language Integrated Learning (CLIL). A development trajectory. Córdoba: University of Córdoba.
  14. Matviienko, I. (2022). Critical thinking as “soft skill” for the human of the XXI century. Humanities Studios: Pedagogy, Psychology, Philosophy, 10(2), 99-104.
  15. Melekhina, E.A. (2021). Content and language integrated learning in university education: Goals, content, methodology. News of the Herzen State Pedagogical University, 199, 81-90. doi: 10.33910/1992-6464-2021-199-81-90.
  16. Nartayeva, М., Zhylysbayeva, A., & Rysbayeva, G. (2024). The impact of CLIL technology on the professional competence of pre-service biology teachers. Journal of Educational Sciences, 78(1), 154-164. doi: 10.26577/JES20247801013.
  17. Nguyen, H.T.M., Nguyen, H.T.T., Gilanyi, L., Hoang, T.H., & Gao, X. (2025). Content Language Integrated Learning (CLIL): Teachers’ metacognitive understanding of pedagogical translanguaging. Learning and Instruction, 97, article number 102085. doi: 10.1016/j.learninstruc.2025.102085.
  18. ÓLaoire, M. (2006). Language education for language revival. In K. Brown (Ed.), Encyclopedia of language & linguistics (pp. 407-411). Amsterdam: Elsevier. doi: 10.1016/B0-08-044854-2/00666-0.
  19. Raimkulova, A.S. (2016). Formation of educational and cognitive competencies of future teachers in the context of the competence-based approach. International Journal of Applied and Fundamental Research, 2(3), 379-380.
  20. Regulations for the Training of students of the Jusup Balasagyn Kyrgyz National University. (2023). Retrieved from https://www.knu.kg/ky/ru/wp-content/uploads/sites/2/2024/02/reg_obuch_2023.pdf.
  21. Romanova, O.V. (2012). Model of formation of professional competence of a teacher. Pedagogy, 2, 63-71.
  22. Rubina, N.S. (2012). Methodology of formation of linguodidactic competencies of future foreign language teachers on an interactive basis. (Abstract of the dissertation for the degree of PhD in Pedagogical Sciences, Perm State Pedagogical University, Nizhny Novgorod, Russian Federation).
  23. Scott, D., & Beadle, S. (2014). Improving the effectiveness of language learning: CLIL and computer assisted language learning. London: ICF.
  24. Short, D.J. (1994). Expanding middle-school horizons: Integrating language, culture and social studies. TESOL Quarterly, 28(3), 581-608. doi: 10.2307/3587309.
  25. State Educational Standard of Higher Professional Education. Direction: 550700 Pedagogy. Qualification: Bachelor’s Degree. (2021). Retrieved from https://talsu.kg/wp-content/uploads/2024/05/550700.docx.
  26. Sudarso, H., Globalisasi, S.E., & Dibdyaningsih, H. (2024). Implementation of the CLIL (Content and Language Integrated Learning) approach in English language learning. Global International Journal of Innovative Research, 2(10), 2315-2330. doi: 10.59613/global.v2i10.329.
  27. World Medical Association Declaration of Helsinki. (2013, November). Retrieved from https://www.wma.net/wp-content/uploads/2016/11/DoH-Oct2013-JAMA.pdf.
  28. Yakimova, Z.V., & Nikolaeva, V.I. (2012). Competence assessment: Professional environment and university. Higher Education in Russia, 12, 13-22.