Аннотация
Кытай жана кыргыз тилдеринин тилдик типологиясы жана түзүлүшү жагынан олуттуу айырмачылыктарга карабастан, эки тилдин ортосунда, ӛзгӛчӛ модалдык бӛлүкчӛлӛрдүн колдонулушу боюнча белгилүү окшоштуктар дагы эле бар. Кытай жана кыргыз модалдык бӛлүкчӛлӛрү толугу менен эквиваленттүү болбосо да, алардын ортосунда кээ бир дал келүүлӛр бар, бул кытай тилин үйрӛнүп жаткан кыргызстандык студенттер үчүн кандайдыр бир ыңгайлуулуктарды жаратат. Бирок, кытай модалдык бӛлүкчӛлӛрү ийкемдүү жайгашуусу менен кыска муундар жана жумшак тондор сыяктуу ар кандай фонетикалык мүнӛздӛмӛлӛргӛ ээ. Алар ар кандай лингвистикалык компоненттер менен аралашып, дал келиши мүмкүн, ар кандай интонациялар менен тыгыз байланышта жана кӛп учурда милдеттүү тыныгуулар менен коштолот. Бул бӛлүкчӛлӛр семантикалык жактан оңой эмес жана ӛтӛ факультативдик. Мындай ӛзгӛчӛлүктӛр модалдык бӛлүкчӛлӛрдү кытай тилиндеги сӛз айкашында маанилүү ролду ойнойт, сүйлӛмдүн эффектин жана эмоционалдык тонду байытат. Бирок, кыргыз тил адабиятында кытай тилин, ӛзгӛчӛ модалдык бӛлүкчӛлӛргӛ байланыштуу жетиштүү окуу материалдарынын жетишсиздиги кыргызстандык студенттер үчүн кытай модалдык бӛлүкчӛлӛрүн үйрӛнүүдӛ кӛйгӛй жаратууда. Ошондуктан кыргыз студенттерине кытай тилин үйрӛтүүдӛ кытай жана кыргыз тилдериндеги модалдык бӛлүкчӛлӛрдүн ортосундагы окшоштуктарды жана айырмачылыктарды контексттик мисалдар менен бирге салыштырып талдоо студенттерге кытай модалдык бӛлүкчӛлӛрүнүн колдонулушун түшүнүүгӛ жана ӛздӛштүрүүсүнӛ натыйжалуу жардам берет. Мындан тышкары кытай модалдык бӛлүкчӛлӛрү боюнча материалдарды кыргызча аннотациялары менен берүү студенттердин билим алуусуна жакшы таасирин тийгизет
Негизги сөздөр
Колдонулган булактар
[1] Dictionary Editorial Office, Institute of Linguistics, Chinese Academy of Social Sciences. (2016). Modern Chinese dictionary (7th ed.). Beijing: The Commercial Press.
[2] National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic. (2011). Explanatory dictionary of the Kyrgyz language. Bishkek: AVRASYA Press.
[3] Gu, Y. (2019). Corresponding expressions of the Chinese modal particle “啊” in Uyghur language. Journal of Kaifeng Educational College, 39(7), 76-77.
[4] Huang, B., & Liao, X. (2017). Modern Chinese (Rev. 6th ed., Vol. II). Beijing: Higher Education Press.
[5] Ye, F., & Xu, T. (2022). Introduction to linguistics. Beijing: Peking University Press.
[6] Zhang, D. (2018). Practical grammar of modern Kazakh. Beijing: Central University for Nationalities Press.
[7] Nuruz, Y. (1996). Introduction to modern Kirghiz. Urumqi: Xinjiang People’s Publishing House.
[8] Lü, S. (1980). Eight hundred words of modern Chinese. Beijing: The Commercial Press.
[9] Hu, Z. (2019). Kirghiz language course. Beijing: Central University for Nationalities Press.
[10] Valery, F.B.A. (2018). A study on confusions and errors in the use of Chinese modal particles “啊”, “吧”, “吗”, “呢” by Cameroonian students and teaching suggestions. (Master’s thesis, Shanghai International Studies University, China).
[11] Wang, J. (2023). The system of Mandarin modal particles. Beijing: The Commercial Press.