Аннотация

Макалада казак макал-лакаптарынын ҿзгҿчҿлҥктҿрҥ каралып, айрым тҥрк элдеринин макал-лакаптары менен салыштырылат. Фольклористтер макал-лакаптарды эң байыркы жанрларга байланыштырышат. Казак фольклорист изилдҿҿчҥлҿрҥ ҿз изилдҿҿлҿрҥндҿ бул жанрдын ҿзгҿчҿлҥгҥн изилдеп, макал-лакаптарга ҿзҥнчҿ аныктама беришкен. Макалада казак макал-лакаптарын изилдеген окумуштуу-фольклористтердин эмгектеринин аталыштары, алардын айрымдары берген аныктамалар берилген. Казак макаллакаптарынын келип чыгышы жана тҥрк элдеринин жалпы руханий мурасы каралат. Макал - лакаптар элге кылымдык тажрыйбанын негизинде кеңеш берет. Тҥрк элдеринин кҿптҿгҿн макал-лакаптарынын окшоштугуна алып келген факторлор жана жагдайлар сҥрҿттҿлгҿн. Бул жерде тарыхый фактордун – тҥрк элдеринин жалпы тарыхынын жана руханий мурасынын маанилҥҥлҥгҥ баса белгиленет. Казак макал-лакаптарынын келип чыгышын кароонун жҥрҥшҥндҿ тема тҥрк элдеринин жалпы руханий мурасына келип такалат. Ошондой эле кеп тҥрк элдеринин макал-лакаптарынын окшоштугуна таасир эткен факторлор жҿнҥндҿ болууда. Кҿчмҿн тҥрк элдеринин жашоосу мал чарбачылыгы менен байланыштуу болгондуктан, алардын тилинде жашоо жана мал жҿнҥндҿ кҿптҿгҿн макал-лакаптар бар. Ошондой эле, бҥгҥнкҥ кҥндҿ ушул тилдерде сҥйлҿгҿндҿр колдонгон макал-лакаптардын варианттары келтирилген

Негизги сөздөр

жалпы окшоштуктар, тҥрк тилдери, каймана сҿздҿр, макал-лакаптар, маданий мейкиндик

Колдонулган булактар

  1. Adambaev, B. (1974). Interethnic character of proverbs and sayings. Bulletin of the Academy of Sciences of the Kazakh SSR, Series on Language and Culture, (1).

  2. Akberdiyeva, B. (2001). Mythical-cognitive structures in the lexical and phraseological system (PhD dissertation). Almaty. 114 p.

  3. Gvozdev, V. V. (1979). On structural-semantic features of proverbs (based on French material). In Collected Scientific Papers of the Maurice Thorez Moscow State Pedagogical Institute of Foreign Languages (pp. 186–197). Moscow.

  4. Dandis, A. (1978). On the structure of proverbs. In Paremiological Collection (320 p.). Moscow: Nauka.

  5. Zhaksybayeva, F. Z. (2000). Pragmatic function of newspaper texts (PhD dissertation). Almaty. 153 p.

  6. Kalibayeva, K. (2009). Comparative Turkic phraseology. Almaty. 404 p.

  7. Levels of similarity between Kazakh and Uighur proverbs and sayings. (2005). Til-Tanym, (4), 6–11.

  8. Kaidar, A., & Orazov, M. (2004). Introduction to Turkology: Textbook (3rd ed.). Almaty: Arys. 358 p.

  9. Mugtasimova, G. R. (2005). Lexicon of Tatar folk proverbs. Kazan. 190 p.

  10. Nurmakhanov, A. (1998). Turkic phraseology. Almaty: Gylym. 272 p.

  11. Smagulova, G. (2008). Globalization and Turkic phraseology. In Language and Globalization: Present and Future (216 p.). Almaty.

  12. Smagulova, G. (2010). Factors of the formation of cultural-linguistic semantics. In Conceptual Research in Contemporary Linguistics, Issue 12. St. Petersburg – Horlivka. 555 p.

  13. Seyilkhan, A. (2001). Linguocultural significance of ethnographisms in the Kazakh language (Author’s abstract of PhD dissertation). Almaty. 26 p.