Аннотация

Бул макалада сҿздҥн маанисине тиешелҥҥ коннотация кубулушу кҿркҿм текстте жана улуттук дҥйнҿ тааным, маданий ҿзгҿчҿлҥктҿр менен шартташкан когнитивдик изилдҿҿлҿрдҿ каралат. Кыргыздардын тилдик аң-сезиминде суу сҿзҥнҥн концепт катары орду окумуштуулардын илимий-теориялык изилдҿҿлҿрҥнҥн негизинде белгиленет. Концепт аң-сезимдеги менталдык белгилерди тилдик жана тилдик эмес каражаттар аркылуу чагылдыруучу лингвокогнитивдик жана лингвокультурологиялык изилдҿҿнҥн объектиси экендиги маалымдалат. «Суу» концепти антропоморфтук белгилер катары адамдын мҥнҿзҥн, келбетин, жҥрҥм-турумун туюндуруучу метафора, символ катары катышары жана алардын коннотативдик маанилери факты-материалдардын негизинде аныкталары далилденет. «Суу» концептинин коннотативдик мааниси кыргыз тилиндеги туруктуу тилдик каражаттар, фразеологизмдер жана макалдардын негизинде чечмеленип берилет. Жыйынтыгында суу сҿзҥ катышкан ҿтмҿ, образдуу, экспрессивдҥҥ маанилер сууну концепт катары изилдҿҿгҿ материал болгондугу, аң-сезимде суу жҿнҥндҿ менталдык билимдердин тилдик каражаттар аркылуу туюндурулушу кыргыз улуттук дҥйнҿ таанымын, улуттун дҥйнҿнҥ кабылдоо ҿзгҿчҿлҥгҥн кҿрсҿтҿрҥ далилденет

Негизги сөздөр

коннотация, лингвокультурология, когниция, концепт, тилдик аңсезим, менталдуулук, метафора, символ

Колдонулган булактар

  1. Askoldov, S. A. (1997). Concept and word. In Russian Literature: From Theory of Literature to the Structure of the Text. Anthology (pp. 267–269). Moscow.

  2. Bavdinev, R. R. (2005). Cultural connotation and paremiological units. Bulletin of KazNU. Philological Series, (8), 177–180.

  3. Vorkachyov, S. G. (2002). Methodological foundations of linguoconceptology. Theoretical and Applied Linguistics, (3), 79–95.

  4. Goverdovsky, V. I. (1985). Dialectics of connotation and denotation: Interaction of emotional and rational in the lexicon. Problems of Linguistics, (2), 71–79.

  5. Dalabaeva, G. M. (2006). Value concepts and methods of their explication in the linguistic worldview (PhD dissertation in philological sciences). Almaty.

  6. Isaev, D. (n.d.). Mysteries of the names of land and water. Frunze: Mektep. 152 p.

  7. Komlev, N. G. (1969). Components of the semantic structure of the word. Moscow: Moscow University Press.

  8. Marazykov, T. S. (2020). Literary text: Issues of analysis and teaching. Monograph. Bishkek.

  9. Maslova, V. A. (2001). Linguoculturology: Textbook for university students. Moscow.

  10. Metaphor in language and text (Ed. V. N. Telia). (1988). Moscow: Nauka.

  11. Nenasheva, T. A. (2012). Connotative semantics of referentially unambiguous names: Monograph. Nizhny Novgorod.

  12. Collection of proverbs (Comp. Zh. Koichumanov). (2011). Bishkek.

  13. Stepanov, Yu. S. (1997). Constants: Dictionary of Russian culture. Research experience. Moscow: Language of Russian Culture.

  14. Telia, V. N. (1986). The connotative aspect of the semantics of nominative units. USSR Academy of Sciences, Institute of Linguistics. Moscow: Nauka.

  15. Uali, N. (2007). Theoretical foundations of Kazakh speech culture (Doctoral dissertation in philology). Almaty.

  16. Phraseological Dictionary of the Kyrgyz Language (Comp. Zh. Osmonova, K. Konkobaev, Sh. Zhaparov). (2015). Bishkek: Imak Offset.