Аннотация

Макалада Ж. Баласагындын философиялык ырларынын психологиялык мааниси талдоого алынды. Адамзат коомундагы саясий-экономикалык, социалдык-турмуштук, психологиялык, маданий-этникалык, укуктук, диний мамилелердин туура түзүлүшүн, автор чыгарманын башынан аягына чейин каармандардын диалогу аркылуу берип, адам баласын адилеттүүлүккӛ, сабырдуулукка, дӛӛлӛттү кӛтӛрӛ билүүгӛ, каниет кылууга, чынчылдыкка чакырган. Айрыкча бийликтеги адамдардын психологиясы кеңири берилген. Падышанын элге карата кылган чынчылдык мамилеси бир гана элге эмес, ӛзүнӛ дагы бакыт-таалайды, жакшылыкты алып келээри айтылган. Байыркы замандан сакталып келаткан араб, фарси, түрк элдеринин тарыхый маалыматтары, чыгармалары кыргыздын калктын ыйык мурасы, табылгасы, рухий дӛӛлӛттӛрү, жан дүйнӛсү, философиясы болуп келе жатат. Жусуп Баласагындын ―Кут алчу билим‖ чыгармасы философиялык кредосун кыскача квиетизмден – гумманизмге карай барган деп туюндурсак болот

Негизги сөздөр

психология; философия; гумманизм; чыгарма; бийлик; байлык; адеп; рухий байлык; коом; тарбия; билим

Колдонулган булактар

[1] Abramzon, I.V. (1990). Kyrgyz people and their ethnogenetic and historical-cultural connections. Bishkek: Kyrgyzstan Publishing.

[2] Bekbo, A. (1993). The wisdom of the sign of happiness. Bishkek.

[3] Artykbaev, K. (1991). The lesson of truth. Bishkek: Adabiat Publishing.

[4] Artykbaev, K. (2004). History of Kyrgyz literature. Bishkek.

[5] Kozubaev, T. (1994). What the fledgling sees when flying or how Jusup evaluated the wise man. Kutbilim Newspaper; Jamu’s Herald, 2016(2), 53.

[6] Kozubekov, T. (1993). The blessed wisdom: Epic (Translated from ancient Turkic languages). Moscow.

[7] Satibekova, T. (1994). Reflections on the upbringing of Jusup Balasagyn. El Agartuu Journal, 6.

[8] Sydykbekov, T. (1991). Tabylga: Collection of articles. Bishkek: Adabiat Publishing.

[9] Baitokova, A.S. (2023). The role of folk pedagogy in shaping the younger generation. Bulletin of Kyrgyz National University, 2, 303.

[10] Aytibaeva, Zh.K., & Muratalieva, U.T. (2022). Concept, conceptual frameworks and the world’s cognitive linguistic image. Bulletin of Kyrgyz National University, 4, 35.

[11] Doolotbakova, R.Zh. (2022). Jusup Balasagyn – state and public figure. Bulletin of Kyrgyz National University, 3(111), 29-34.