Аннотация

Бул макалада зат атоочтук синонимдердин изилдениши, кыргыз, тҥрк тил илиминдеги окумуштуулардын изилдҿҿлҿрҥ тил илиминдеги илимпоздордун пикирлери берилип, Ч.Айтматовдун мисалында талданат. Ч.Айтматовдун чыгармасынын тилинде зат атоочтук синонимдердин изилденбегендиги, сҿз тҥркҥмдҿрҥнҥн синонимдик табияты, кҿркҿмдҥк ҿзгҿчҿлҥгҥ жана тҥшҥнҥгҥ жҿнҥндҿгҥ илимий-теориялык маселелер кыргыз тил илиминин алкагында жаңыдан проблема катары колго алына баштагандыгын, бул багыттагы адабияттардын жетишсиздигин жана илимий изилдҿҿлҿрдҥн аздыгын эске алуу менен теманын актуалдуулугун айгинелейт. Проблемаларды чечҥҥдҿ негизги зат атоочтук синонимдер токтолуп, алардын чыгарманын тилиндеги синонимдик жагын жазуучунун чыгармасынын мисалында орду берилет. Изилдҿҿ ишибиздин предметин Ч.Айтматовдун чыгармалары тҥзҥп, обьектиси ушул чыгармалардын тилинде зат атоочтук  синонимдердин жыйынтыктары. Ч.Айтматовдун талдоого алынып жаткан чыгармаларындагы зат атоочтук синонимдердин тилдик каражаттардын кҿркҿмдҥк, боѐктуулук жагын тилдик аспектиде аныктоо жана анын кептеги эстетикалык жагын ачып кҿрсҿтҥҥ. Зат атоочтук синонимдердин кҿркҿм чыгармадагы ролун, кызматын кҿрсҿтҥҥ.Зат атоочтук синонимдерди жазуучунун чыгармаларында колдонулушунун берҥҥ менен, андан теориялык тыянактарды чыгаруу. Жазуучунун чыгармаларынан морфологиялык синонимдердин эмоционалдуулугун боѐктуулугун, ордун, колдонулуш чҿйрҿсҥн аныктоо, талдоо

Негизги сөздөр

синонимия, морфологиялык синонимдер, синонимдик катар, синонимдин тҥрлҿрҥ, синонимдеги мҥчҿлҿр, заттык синонимдер, стилдик синонимдер, синонимдердеги экспрессивдҥҥлҥк, синтаксистик синонимдер, эркелетҥҥчҥ, боѐктуу зат атоочтук синонимдер, эмоционалдуу, боѐктуу сҿздҿр, каармандык, автордук кепте, оң жана терс эмоция

Колдонулган булактар

  1. Aitmatov, C. (1978). Gulsarat: Stories. Frunze: Kyrgyzstan.

  2. Aitmatov, C. (2018). Collected works (Vols. 3-5, 10). Bishkek. (p. 584).

  3. Ashirbaev, T. (2018). Stylistics of the Kyrgyz language (Vol. 1). Bishkek.

  4. Bolgonbaev, A. (1957). Nominal synonyms in the Kazakh language. Almaty.

  5. Zhaparov, J., & Seydakmatov, K. (2015). Dictionary of Kyrgyz synonyms. Bishkek: Biyiktik.

  6. Narmyrzaeva, K. (2012). Stylistic features of adjective word groups in Chingiz Aitmatov's works. Osh.

  7. Orozbieva, B. (2000). Word formation. Bishkek: Mektep.

  8. Suranchieva, B. (1971). Synonyms in the Kyrgyz language [Candidate of Philological Sciences dissertation abstract]. Frunze.